|
CHƯƠNG II
VIỆC TÔNG ĐỒ
Hoạt động của chủ chăn và tín hữu
13. Mọi con cái Giáo Hội phải đồng tâm hiệp lực, chẳng những không ngần ngại
mà c̣n hết sức hăng say, sử dụng ngay những phương tiện truyền thông xă hội
cách đắc lực vào các công việc tông đồ khác nhau tuỳ theo những đ̣i hỏi cụ
thể của hoàn cảnh và thời gian. Họ cũng phải ngăn ngừa những dự định tai hại,
nhất là ở những miền mà luân lư và tôn giáo đang tiến bộ cần được họ can
thiệp khẩn cấp hơn.
Vậy các Chủ Chăn đáng kính phải cấp tốc chu toàn phận sự ḿnh trong lănh vực
này, v́ nó liên hệ chặc chẽ với nhiệm vụ thông thường của các ngài là giảng
dạy. Những giáo dân đang sử dụng những phương tiện này cũng phải cố gắng làm
chứng về Chúa Kitô; trước hết bằng cách hoàn tất mọi công tác cho thành thạo
với tinh thần tông đồ, rồi tuỳ khả năng kỹ thuật, kinh tế, văn hoá và nghệ
thuật mà trực tiếp trợ giúp hoạt động mục vụ của Giáo Hội theo phận sự của
ḿnh.
Sáng kiến của người công giáo
14. Trước hết phải cổ vơ báo chí lành mạnh, tuy nhiên để độc giả thấm nhiễm
đầy đủ tinh thần Kitô giáo, cũng phải thúc đẩy báo chí chính thức của công
giáo 9*, nghĩa là báo chí - hoặc do chính giáo quyền hoặc do những người
công giáo trực tiếp đề xướng và điều hành - được công khai xuất bản trong
tinh thần xây dựng, củng cố và cổ vơ những dư luận phù hợp với luật tự nhiên,
giáo lư và quy luật công giáo, và để phổ biến cùng giải thích đúng đắn những
sự kiện liên quan đến đời sống Giáo Hội. Nên khuyên các tín hữu đọc và phổ
biến báo chí công giáo để họ biết phán đoán mọi biến cố theo quan niệm Kitô
giáo.
Phải dùng mọi phương thế hữu hiệu để phát động và nâng đỡ việc sản xuất và
tŕnh chiếu những phim ảnh có ích cho việc giải trí lành mạnh, văn hoá và
nghệ thuật của nhân loại, nhất là những phim ảnh dành riêng cho giới trẻ.
Muốn thế phải nâng đỡ và đồng thời phối hợp nỗ lực và sáng kiến của các nhà
sản xuất và những nhà phân phối có lương tâm, phải dùng lời phê b́nh thiện
cảm hay giải thưởng để hỗ trợ quảng bá những phim giá trị và phải liên kết
những rạp do người công giáo và người đứng đắn khai thác.
Cũng thế phải giúp đỡ hữu hiệu những buổi phát thanh, phát h́nh lành mạnh,
nhất là những chương tŕnh thích hợp với gia đ́nh. Phải khôn khéo cổ vơ
những chương tŕnh công giáo, để nhờ đó dẫn đưa thính giả và khán giả tham
dự đời sống Giáo Hội và làm cho họ thấm nhiễm những chân lư tôn giáo. Nếu
cần cũng phải lo thành lập các đài công giáo, tuy nhiên phải cẩn thận lo
liệu cho chương tŕnh các đài này được hoàn bị thích hợp và hữu hiệu.
Hơn nữa nên lo liệu cho nền kịch nghệ cao quư và cổ truyền - một nghệ thuật
được phổ biến sâu rộng nhờ những phương tiện truyền thông xă hội - biết
hướng về việc giáo dục khán giả và kiến tạo thuần phong mỹ tục.
Huấn luyện các tác giả, soạn giả, nhà sản xuất…
15. Để đáp ứng nhu cầu vừa tŕnh bầy, phải đào tạo đúng lúc những linh mục,
tu sĩ và giáo dân để họ có đầy đủ kinh nghiệm thích đáng trong việc sử dụng
những phương tiện này vào mục đích tông đồ.
Trước hết, phải huấn luyện giáo dân vững chắc về kỹ thuật, giáo thuyết và
phong hoá, bằng cách tăng thêm số trường học, phân khoa và học viên, để các
nhà báo, nhà soạn ảnh, soạn chương tŕnh phát thanh phát h́nh và những người
liên hệ, có thể được huấn luyện đầy đủ, thấm nhuần tinh thần Kitô giáo, nhất
là học thuyết xă hội của Giáo Hội. Cũng phải huấn luyện và giúp đỡ các diễn
viên để họ dung tài nghệ ḿnh phục vụ xă hội nhân loại một cách thích hợp.
Sau cùng phải tận tâm chuẩn bị các nhà phê b́nh văn chương, phim ảnh, phát
thanh, phát h́nh v v… để mỗi người hoàn toàn thấu triệt nghề nghiệp ḿnh;
lại phải chỉ dạy và khuyến khích họ đưa ra những nhận định luôn nhấn mạnh
đúng mức khía cạnh luân lư.
Huấn luyện người sử dụng, thụ hưởng….
16. Để sử dụng đúng đắn phương tiện truyền thông xă hội này, những người sử
dụng thuộc tuổi tác và văn hoá khác nhau cần phải được huấn luyện về lư
thuyết và thực hành một cách thích hợp và riêng biệt. V́ thế, trong các
trường công giáo thuộc mọi cấp, trong Chủng Viện và trong cả những nhóm tông
đồ giáo dân, phải cổ vơ, tăng gia và hướng dẫn các tổ chức có khả năng theo
đuổi mục đích này theo nguyên tắc luân lư Kitô giáo, nhất là những tổ chức
dành riêng cho giới trẻ. Để sớm đạt kết quả, lớp giáo lư cần có phần tŕnh
bày cũng như giải thích giáo thuyết và quy luật công giáo về vấn đề ấy.
Phương tiện và trợ giúp
17. Thật đáng hổ thẹn cho con cái Giáo Hội đă lănh đạm để cho việc rao giảng
Lời cứu rỗi bị tŕ trệ, cản trở v́ những khó khăn kỹ thuật hay thiếu phương
tiện tài chánh, thật sự chúng rất to tác, mà những phương tiện truyền thông
đ̣i phải có. V́ thế Thánh Công Đồng này nhắc lại cho họ bổn phận nâng đỡ và
trợ giúp các nhật báo công giáo, các tập chí, các tổ chức phim ảnh, các đài
và các chương tŕnh phát thanh, phát h́nh nhằm mục đích chính là để phổ biến
và bảo vệ sự thật, cung cấp nền giáo dục Kitô giáo cho xă hội loài người.
Đồng thời Thánh Công Đồng khẩn khoản mời gọi các đoàn thể và cá nhân có
quyền hành rộng lớn trong lănh vực kinh tế và kỹ thuật, hăy sẵn ḷng và rộng
răi dùng tài nguyên và kinh nghiệm của ḿnh để nâng đỡ những phương tiện này
khi chúng phục vụ nền văn hoá đích thực và việc tông đồ.
Ngày Truyền Thống
18. Để việc tông đồ dưới nhiều h́nh thức của Giáo Hội được hữu hiệu hơn
trong lănh vực những phương tiện truyền thông xă hội, mọi giáo phận trên thế
giới, tuỳ theo quyết định của các Giám Mục, hằng năm phải cử hành một ngày
lễ 10* để dạy dỗ các tín hữu về bổn phận của họ đối với vấn đề này, mời gọi
họ cầu nguyện nhiều theo ư chỉ này, và xin họ đóng góp cho mục đích này:
nghĩa là thành thật hy sinh cho việc phát động, nâng đỡ và cổ vơ những tổ
chức và sáng kiến của Giáo Hội trong vấn đề này theo nhu cầu của thế giới
công giáo.
Uỷ ban truyền thông của Toà Thánh
19. Để thi hành bổn phận mục vụ tối cao về những phương tiện truyền thông xă
hội. Đức Giáo Hoàng có một Uỷ ban riêng của Toà Thánh. 1
Thẩm quyền của Giám Mục
20. Các Giám Mục có bổn phận lưu tâm đến các công tŕnh và sáng kiến thuộc
ngành này trong Giáo Phận ḿnh. Các ngài phải cổ vơ 11* và nếu liên quan đến
việc tông đồ chung, phải phối hợp chúng, kể cả những tổ chức thuộc quyền
điều khiển của các tu sĩ miễn trừ.
Uỷ ban Giám Mục về Truyền thông quốc gia
21. Tuy nhiên trên b́nh diện Quốc Gia, muốn cho việc tông đồ đem lại kết quả,
cần phải thống nhất mục tiêu và nỗ lực; v́ thế Thánh Công Đồng này quyết
định và truyền phải thiết lập khắp nơi các Cơ Quan quốc gia về báo chí, điện
ảnh, truyền thanh và truyền h́nh, và phải dùng mọi phương thế giúp đỡ các cơ
quan đó. Vậy các Cơ Quan này có bổn phận trước tiên là t́m cách đào tạo đúng
đắn lương tâm tín hữu trong việc sử dụng những phương tiện đó, cùng cổ vơ và
phối trí mọi công cuộc của người công giáo trong lănh vực này.
Trong mỗi quốc gia, việc điều khiển các tổ chức trên phải được uỷ thác cho
một Uỷ Ban Giám Mục đặc biệt hoặc cho một Giám Mục đặc trách; tuy nhiên
những giáo dân thông thạo giáo lư công giáo và các nghệ thuật đó phải được
tham dự vào những Uỷ Ban này.
Hiệp hội Truyền Thông Quốc Tế
22. Hơn nữa, những phương tiện này có hiệu lực vượt khỏi ranh giới quốc gia
và biến mỗi người trở thành công dân của toàn thể xă hội nhân loại; v́ thế
trong lănh vực này, các sáng kiến của các quốc gia phải phối hợp với nhau
trên b́nh diện quốc tế. Tuy nhiên những Cơ Quan vừa kể ở số 21 phải tích cực
cộng tác với Hiệp Hội Công Giáo Quốc Tế thuộc ngành ḿnh. Nhưng Hiệp Hội
Công Giáo Quốc Tế này chỉ được chính thức chuẩn nhận do một ḿnh Toà Thánh
và tuỳ thuộc Toà Thánh.
KẾT LUẬN
Chỉ dẫn mục vụ
23. Để mọi nguyên tắc và tiêu chuẩn về những phương tiện truyền thông xă hội
của Thánh Công Đồng này được thi hành, Thánh Công Đồng trực tiếp uỷ nhiệm
cho Cơ Quan của Toà Thánh đă nói ở số 19, với sự giúp đỡ của những nhà
chuyên môn thuộc các quốc gia khác nhau, lo xuất bản một cuốn chỉ dẫn mục vụ.
Lời khuyên kết thúc
24. Hơn nữa Thánh Công Đồng này tin tưởng rằng mọi con cái Giáo Hội sẽ tự
nguyện đón nhận và cẩn thận ǵn giữ những giáo huấn và tiêu chuẩn trong Sắc
Lệnh này; như thế khi sử dụng những phương tiện đó, họ không bị thiệt hại;
cũng như muối và ánh sáng, họ ướp trái đất và soi sáng thế gian. Ngoài ra
Thánh Công Đồng mời gọi mọi người thiện chí, nhất là những người điều khiển
các phương tiện trên, hăy chăm lo qui hướng chúng về mục tiêu duy nhất là
giúp ích cho xă hội loài người, v́ vận mệnh của xă hội nhân loại ngày càng
lệ thuộc vào việc sử dụng đúng đắn những phương tiện này. Nhờ vậy, cũng như
xưa Danh Chúa đă được tôn vinh qua những công tŕnh nghệ thuật cổ kính, nay
Người cũng được vinh danh qua những phát minh mới, đúng như lời Thánh Tông
Đồ: “Chúa Giêsu Kitô hôm qua cũng chính là Chúa Giêsu Kitô hôm nay và cho
đến muôn đời” (Dth 13,8).
Tất cả và từng điều đă được ban bố trong Sắc Lệnh này đều được các Nghị Phụ
Thánh Công Đồng chấp thuận. Và dùng quyền Tông Đồ Chúa Kitô trao ban, hiệp
cùng các Nghị Phụ khả kính, trong Chúa Thánh Thần. Chúng tôi phê chuẩn, chế
định và quyết nghị, và những ǵ đă được Thánh Công Đồng quyết nghị. Chúng
tôi truyền công bố cho Danh Chúa cả sáng.
Roma, tại Đền Thánh Phêrô, ngày 4 tháng 12 năm 1963.
Tôi, PHAOLÔ Giám Mục Giáo Hội Công Giáo
Tiếp theo là những chữ kư của các Nghị Phụ.
Phần chú thích
Hiến chế tín lư về Giáo Hội, số 1.
1 * - Giữa những phương tiện truyền thông do nhân loại phát minh, Giáo Hội
lưu ư tới những phương tiện trổi vượt và có ảnh hưởng lớn lao đến con người
như các vệ tinh nhân tạo dùng để thu phát tín hiệu điện tín, điện thoại,
phát thanh và truyền h́nh khắp thế giới.
2 *- Chúng ta có thể nghĩ đến Đức Quốc Xă: trước thế chiến thứ hai họ đă
dùng các phương tiện rất nguy hại để gieo thù oán nơi các dân tộc Âu Châu.
3 *- Các phương tiện xă hội là những dụng cụ đắc lực nhất giúp các dân tộc
quen biết nhau, hiểu nhau và đi đến hiệp nhất.
4 *- Cả luân lư lẫn mỹ thuật đều phát xuất bởi Đấng Tạo Hoá, nên không thể
mâu thuẫn nhau. Nếu có mâu thuẫn th́ lỗi ở việc không hiểu những nguyên tắc
đúng đắn đó thôi.
5 *- Công Đồng rất thực tế: v́ con người dể hướng về tội lỗi và ích kỷ, nên
nếu tự do không kỷ luật, con người sẽ trở thành phóng đăng và gây nhiều tai
hoạ.
6 *- Thoả măn thị hiếu công chúng để làm tiền là một cách bóc lột vật chất
và phá hoại tinh thần.
* Chú thích của người dịch: riêng về những tiếng chuyên môn này chúng tôi đă
tham khảo các bản dịch ngoại ngữ: Anh, Pháp, Ư, Tây ban nha….. và nhận thấy
các bản dịch đó không đồng nhất khi dịch một vài tiếng mà nguyên bản La tinh
không rơ nghĩa. Ở đây chúng tôi dịch theo bản dịch của “tạp chí quốc tế về
điện ảnh” (Revue internationale du Cinéma) số 77-78 tháng 12- 1963—1-1964.
7 * - Là một số những luật lệ do chính những nhà sản xuất vạch ra để tránh
cho khán giả, thính giả và độc giả những nội dung xấu xa vô bổ.
8 * - Vấn đề kiểm duyệt của chính quyền và sự tự do ngôn luận là một vấn đề
rất khó giải quyết, nhưng trên nguyên tắc, phải chấp nhận. Trong nhiều
trường hợp, việc kiểm duyệt không thể tránh được v́ một vài cá nhân có thế
lực đôi khi để quyền lợi riêng làm hại đến quyền lợi chung.
9 *- Chúng ta phải công nhận tại nhiều quốc gia, báo chí rất kém v́ thiếu
chuyên viên giỏi, thiếu phương tiện và tổ chức. Có lẽ người công giáo vẫn
c̣n thành kiến cho rằng làm việc tông đồ th́ không cần chú trọng tới kỹ
thuật tổ chức, v́ thế nào Chúa cũng giúp đỡ. Lập luận đó không khác ǵ việc
một tu sĩ nọ nhất định đổ nước thánh vào b́nh xăng xe hơi thay cho dầu xăng,
v́ xe đó chỉ dùng để làm việc tông đồ mà thôi.
10 *- Mục đích “ngày thế giới” này là để người công giáo ư thức sâu xa hơn
về bổn phận của họ trong lănh vực truyền thông. Chỉ trích và chê bai các
phương tiện đó như là dụng cụ ma quỷ để phá đạo không c̣n là thái độ đúng
đắn; nhưng đứng trước những phát minh đó, người nhiệt thành thực sự với đạo
phải có tinh thần tích cực hơn.
11 * - Từ xưa đến nay, tại nhiều nơi những người công giáo hoạt động trong
lănh vực truyền thông xă hội không những không được nâng đỡ, lại có khi c̣n
bị coi là những người mạo hiểm và bê bối nữa. Bây giờ năo trạng này phải
được thay đổi hoàn toàn.
1 Các Nghị Phụ Công Đồng vui ḷng nhận lời thỉnh cầu của “Văn Pḥng Báo Chí
và Kịch Ảnh” thành kính xin Đức Giáo Hoàng nới rộng nhiệm vụ và thẩm quyền
của uỷ ban này đến tất cả các phượng tiện truyền thông xă hội, kể cả báo chí,
với sự trợ giúp của những người chuyên môn – trong số đó có cả giáo dân -
thuộc các quốc gia khác nhau.
|
|