Giă từ năm 2007: những nhân vật nổi bật đă qua đời trong một năm qua.
(VietCatholicNews 28/12/2007)

Sydney- Australia: Điểm qua những nhân vật nổi bật đă qua đời trong một năm qua.

Giáo Hội Công Giáo đă mất đi 8 vị Hồng Y trong năm 2007:

1. Đức Hồng Y Antonio Javierre Ortas, 85 tuổi người Tây Ban Nha, nguyên Tổng Trưởng Bộ Phụng Vụ và Kỷ Luật Bí Tích, vào năm 1994 chính Ngài đă ra một thông tư cho phép phụ nữ và thiếu nữ được phép giúp lễ. Ngài đă qua đời vào ngày 1-2 tại Roma.

2. Đức Hồng Y Angelo Felici, 87 tuổi, nguyên Tổng Trưởng Bộ Phong Thánh đă qua đời ngày 17-6 tại Italy.

3. Đức HỒng Y Jean-Marie Lustiger, 80 tuổi là người Do Thái, nguyên Tổng Giám Mục thành phố hoa lệ Ba Lê, là người đă bảo vệ quyền của người tín hữu được quyền tranh luận trong xă hội dân sự, đă qua đời ngày 5-8 tại Ba Lê.

4. Đức Hồng Y Edouard Gagon, 89 tuổi, người Canada, nguyên Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng về Gia Đ́nh và Chủ Tịch Ủy Ban Hội Nghị Thánh Thể Quốc Tế, đă qua đời ngày 25-8 tại Montreal-Canada.

5. Đức Hồng Y Adam Kozlowlecki, 96 tuổi, vị giáo sĩ Ḍng Tên người Ba La, đă làm việc truyền giáo hơn 50 năm trong đời Ngài tại Zambia – Phi Châu và là cựu Tổng Giám Mục từ nhiệm tại Lusaka, Zambia, đă qua đời ngày 28-9 tại Lusaka- Phi Châu.

6. Đức Hồng Y Rosalio Castillo Lara, 85 tuổi người nước Venezuela, nguyên Chủ Tịch Ủy Ban Tổng Duyệt Giáo Luật, đă qua đời ngày 16-10 tại Caracas, Venezuela.

7. Đức Hồng Y Stephen Fumio Hamao, 77 tuổi, nguyên Chủ Tịch Hội Đồng Giáo Hoàng dành cho người Di Dân và Tỵ Nạn. Ngài xin gia nhập đạo Công Giáo lúc 16 tuổi và năm 19 tuổi ngài xin vào Đại Chủng Viện tức là 3 năm sau đó. Đức Hồng Y Hamao đă qua đời vào ngày 8-11 tại Tokyo, Nhật Bản.

8. Đức Hồng Y Alfons Sickler, 97 tuổi được coi là vị Hồng Y cao niên nhất thế giới đă qua đời ngày 12-12 tại Roma.

Cũng không quên đến vị Giám Mục từ nhiệm Ignacy Jez tại Koszalin-Kolobrzed, 93 tuổi, người Ba Lan, là người sống sót trong trại Nazi của Đức Quốc Xă, được Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI bổ nhiệm vào Hồng Y Đoàn, nhưng đă được Chúa gọi về vào ngày 16/10 vào đêm trước khi Đức Giáo Hoàng Biển Đức XVI công bố danh sách tân Hồng Y Đoàn vào ngày 17/10.

Trong năm qua Giáo Hội Công Giáo cũng mất đi ba vị nhạc sĩ lỗi lạc, theo thứ tự niên lịch đó là:

1. Nhạc Sĩ Dominicô Vũ Văn Tuynh, 85 tuổi qua đời tại Sydney Australia ngày 21/1. Nguyên là Thiếu Tá Nhạc Trưởng Nhạc Đoàn Không Quân thời Việt Nam Cộng Ḥa, nếu ai đă từng là ca viên chính hiệu “con nai vàng” và các nhạc sĩ sáng tác các bài Thánh Ca th́ sẽ biết tên tuổi của cụ. Cụ sáng tác rất nhiều bài, nhất là những bài ḥa âm phối khí, xin đương cử một số bài như bài Giáng Sinh “Hôm Nay Con Cái Xum Vầy” sáng tác chung với Lê Kư, Bài “Lên Núi Si On” (Hôm nay là ngày Thiên Chúa dựng nên.. ) hát dịp Phục Sinh, nhạc và lời của cố Nhạc Sĩ Hùng Lân, ḥa âm Vũ Văn Tuynh bài này viết riêng cho Ca Đoàn Cung Chiều tại Đắc Lộ. Bài “Ḷng Trời” là bài Londonderry Ar, cổ điệu xứ Ái Nhĩ Lan, lời việt của Linh Mục Vũ Khởi Phụng, Ḍng Chúa Cứu Thế, ḥa âm Vũ Văn Tuynh. Bài Ma P’Tit Tête, nhạc Aime Duval, lời việt của Cha Vũ Khởi Phụng, ḥa âm Vũ Văn Tuynh, bài này được viết ra có tên là “Lang Thang Trong Chiều”, dành cho Ca Đoàn Lang Thang được thành lập trong lúc giao thời để đi hát ‘lang thang” không có chỗ tựa chính thức. Ca đoàn Lang Thang do anh Hoàng Hương làm Ca Trưởng, nguyên là ca trưởng Ca Đoàn Cung Chiều trước thời anh Thần Chu (em Viết Chung). Có lẽ bài sáng tác cuối cùng là bài “Kinh La Vang” nhạc của Vũ Văn Tuynh, lời của Đức Tổng Giám Mục Huế Nguyễn Như Thể, nhân dịp mừng 200 năm Đức Mẹ hiện ra tại La Vang, rất tiếc bài này không được phổ biến rộng răi, có dịp chúng tôi sẽ cho phổ biến bài này lên mạng lưới.

2. Linh Mục Nhạc Sĩ Hoài Đức tên thật là Lê Đức Triệu đă qua đời tại nhà hưu dưỡng các Linh Mục Hà Nội ở Ngă Sáu Sài G̣n ngày 7-7. Nếu đă là người Công Giáo th́ không ai không thể biết được những bài nổi danh của Ngài như Mùa Đông Năm Ấy, Cao Cung Lên, Dâng Mẹ, Cung Chúc Trinh Vương, Chúa Ớ Nay Ngày Xuân.... Đó là những bài ca bất hủ đă đi vào ḷng người tín hữu Công Giáo Việt Nam. Riêng bài Dâng Mẹ (Lạy Mẹ Maria Mẹ Thiên Chúa Mẹ Đồng Trinh) và bài Cung Chúc Trinh Vương là những bài ca độc nhất vô nhị, các Ca Đoàn đă xử dụng để hát vào ngày đầu năm Dương Lịch lễ Đức Maria Mẹ Thiên Chúa (1/1) và Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (8/12)

3. Linh Mục Nhạc Sĩ Ḍng Thánh Linh Lucien Deiss, 86 tuổi, là nhạc sĩ nổi tiếng các bài thánh ca phụng vụ và cũng là vị trợ lư về thánh ca cho Công Đồng Vaticanô 2, đă qua đời ngày 9/10 tại quê hương của Ngài là nước Pháp. Quí vị cũng có thể biết được đôi chút về thể nhạc của ngài, xin hăy lấy bài “Mẹ Là Danh Tiếng” nhạc của Cha Lucien Deiss, lời Việt của cố linh mục nhạc sĩ Hoàng Kim. Một bài khác mà lời của Cha cố Hoàng Kim phỏng theo nhạc của Cha Deiss, đó là bài “Hỡi Dân Tư Tế”.

Giáo Hội Việt Nam trong năm qua cũng mất đi một vị Giám Mục là Đức Cha Raphae Nguyễn Văn Diệp, Giám Mục Phó Giám Mục Vĩnh Long qua đời ngày 20/12 hưởng thọ 81 tuổi.

Những nhân vật nổi bật khác qua đời trong năm 2007 theo thứ tự niên lịch:

- Đức Giám Mục Giuse Meng Ziwen tại Nam Ninh Trung Hoa, 103 tuổi, được thụ phong Giám Mục vào năm 1984, qua đời ngày 7/1 tại Trung Hoa.

- Larry Stewart, qua đời hưởng thọ 58 tuổi, là một nhà triệu phú xuất thân từ Kansas City- Hoa Kỳ, và được mệnh danh là “The Secret Santa Claus”, v́ cứ đến mùa Giáng Sinh, ông khoác lấy áo ông già Noel và đi phân phát tiền cho những người nghèo, không một ai biết ông là ai, và ông đă phân phát tổng cộng số tiền riêng của ông là 1.3 triệu Mỹ Kim.

-Bà Hanley Denning, 36 tuổi được nổi danh tại Guatemala là “Thiên Thần tại những nơi rác rửi”, v́ cô Denning đă giúp đỡ những trẻ em khỏi nghề đi bới rác sinh sống, qua đời ngày 18/1 ở ngoại thành Thành Phố Guatemala.

-Abbe Pierre, 94 tuổi con ông bà Henri-Antoine Groues là người đă thành lập Cộng Đoàn Emmau tại Pháp để săn sóc và t́m chỗ ở cho những người vô gia cư, Cộng Đoàn này được phổ biến và thành lập trên 30 quốc gia khắp thế giới. Abbe Pierre qua đời ngày 22/1 tại Ba Lê.

-Linh Mục Ḍng Tên Robert F. Drinan, 86 tuổi, là vị linh mục Công Giáo đầu tiên ra tranh cử vào ghế nghị viện Hoa Kỳ, Cha làm nghị sĩ đại diện bang Massachusett trong 5 nhiệm kỳ từ năm 1971 đến năm 1981, nhưng sau đó đă không ra tranh cử v́ lệnh của Cha Bề Trên Tỉnh Ḍng Tên, qua đời ngày 28/1.

-Linh Mục Ḍng Tên Joseph R. Hacala, 61 tuổi, nguyên chủ tịch Chiến Dịch Phát Triển Nhân Bản và của Đại Học Ḍng Tên Wheeling (W.Va.), qua đời ngày 19/2 tại Rochester, Minn.

- Giám Mục Jose Ivo Lorscheiter, 79 tuổi, Giám Mục tự nhiệm Giáo Phận Santa Maria, Brazil, là một vị giám mục đă mạnh mẽ không sợ sệt gióng lên tiếng nói chống lại thời kỳ theo chính thể do quân đội cầm quyền tại Brazil, qua đời tại Santa Maria.

- Nữ Diễn Viên Ca Sĩ Betty Hutton, 86 tuổi, đă đă nhiều phim hài hước và nhạc kịch hàng đầu tại Hoa Kỳ trong thập niên 1940 và 1950, qua đời tại California- Hoa Kỳ ngày 11/3.

- Bowie Kuhn, 80 tuổi, đă tham gia vào các chương tŕnh do Công Giáo tổ chứ csau khi trở thành đại biểu từ năm 1969-1984 trong ngành thể thao baseball, ông cũng được bầu chọn vào người nổi danh trong ngành thể thao baseball’s Hall of Fame, đă qua đời ngày 15/3 tại Jacksonville, Fla.

- Bà Maria Julia Hernandez, 68 tuổi trong hơn hai thấp nhiên làm lănh tụ Tổ Chức Tutela Legal, một tổ chức nhân quyền của Tổng Giáo Phận San Salvador, được quốc tế công nhận, đă qua đời ngày 30/3 tại El Sanvador. Bà hernandez đă cùng làm việc sát cánh với Tổng Giám Mục Oscar A. Romero, người đă bị giết vào năm 1980, đă mạnh mẽ lên án và chống đối trong cuộc nội chiến lâu dài giữa chính quyền quân phiện và phiến quân dân sự. Khi cầm đầu tổ chức Tutela Legal vào năm 1982, Bà Hernandez đă điều tra và liệt kê danh sanh những hành động vi phạm nhân quyền của quân đội Salvadore và các phiến quân. Mặc dầu vẫn bị hăm dọa đến tính mạng, nhưng bà Hernandez vẫn can đảm đưa ra ánh sáng những hành động tội ác xảy ra nơi chính quốc gia của bà.

- Bác Sĩ John Billings, 89 tuổi là người đă khám phá ra phương pháp ngừa thai tự nhiên theo thời kỳ trứng rụng được Giáo Hội Công Giáo công nhận, phương pháp này đă được mang chính tên của Bác Sĩ, đă qua đời vào ngày 1-4 tại Sydney- Australia.

- Giám Mục từ nhiệm Michael J. Murphy tại Erie, Pa., là vị giám mục được Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II bổ nhiệm lần đầu tiên trong triều Giáo Hoàng, qua đời ngày 3/4 tại Erie- Hoa Kỳ.

- Ông Boris Nilolayevich Yeltsin, 76 tuổi, cựu Tổng Thống nước Cộng Hoà Liên Bang Nga, qua đời ngày 23/4, là người đă lănh đạo nước Nga thay thế ông Gorbachev sau khi đă tuyên bố cho đảng cộng sản đến thời cánh chung. Tổng Thống Yetsin đă 2 lần đến Vatican triều yết Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II.

- Jack Valenti, 85 tuổi, cựu nhân viên phụ tá Nhà Trắng (White House), người đă làm chủ hănh phim nổi tiếng Motion Picture của Hoa Kỳ trong hơn 4 thập niên, đă qua đời ngày 26/4 tại Wahshington- Hoa Kỳ.

- Walter Hubbard Jr., 82 tuổi, một vị lănh đạo người Công Giáo Mỹ Đen toàn quốc Hoa Kỳ có trụ sỡ tại Seattle- Hoa Kỳ từ năm 1970, qua đời ngày 5-5 tại Seattle.

- Đức Giám Mục Visi-Michel, 54 tuổi Giám Mục tại hải đảo Vannuatu, là người thương mến người Việt trên quần đảo này cách đặt biệt, đă qua đời ngày 20/5. Người Việt đầu tiên đặt chân đến đảo này là những tội phạm đă bị Pháp lưu đầy vào khoảng thập niên 1928, qua ḍng thời gian số người Việt đă lên tới 400 người, nay chỉ c̣n lại 15 giáo dân Việt Nam.

- Giám Mục từ nhiệm Michael J. Dudick 91 tuổi, tại Byzantine thuộc Giáo Phận Passaic, New Your, qua đời ngaỳ 30-5 tại Schuylkill Have, Pa.

- Giám Mục từ nhiệm Marion F. Forst tại Thành phố Dodge, Kan., 96 tuổi là một trong 12 vị giám mục cao niên nhất tại Hoa Kỳ, qua đời ngày 2/6 tại Olathe, Kan.

- Kurt Waldheim, 88 tuổi, cựu Tổng Thống nước Áo, là người đă gặp phải những tranh luận hóc búa nhất trên chính trường quốc tế đă qua đời ngày 14/6 tại Vienna, Áo Quốc. Ông cũng là Tổng Thư Kư Liên Hiệp Quốc từ năm 1972 đến năm 1981. Vào năm 1986 trong khi ra vận động tranh cử Tổng Thống Áo, dân Áo đă phát giác ra ông đă mờ ám trong những công việc mà trước đây có liên hệ đến Quốc Xă Đức. Khi đắc cử Tổng Thống, Đức Giáo Hoàng Gioan Phalô II là người đầu tiên tiếp ông với tư cách là vị quốc trưởng của Áo. Cũng v́ hành động này, người Do Thái và các tổ chức Do Thái đă phê b́nh mạnh mẽ đến Đức Gioan Phaolô II.

- Linh Mục Peter Dally, là linh mục Anh Giáo lập gia đ́nh, xin gia nhập đạo Công Giáo, Cha là vị Linh Mục Công Giáo đầu tiên tại Hoa Kỳ có gia đ́nh kể từ khi Ṭa Thánh Vatican ban hành thông tư cho phép các Linh Mục thuộc các giáo phái khác có gia đ́nh trở thành Linh Mục Công Giáo. Hẳn nhiên không phải tất cả các Linh Mục có gia đ́nh thuộc các giáo phái khác xin gia nhập đạo Công Giáo là trở thành Linh Mục Công Giáo đâu. Giáo Hội Công Giáo xét rất kỹ càng trong vấn đề này. Cha qua đời ngày 6/7 tại Olympia, Washingston.

- Carl J. Pfeifer, 78, nhiếp ảnh gia, tác giả và cũng là cựu linh mục Ḍng Tên xin hồi tục, đă được nổi danh trong các tác phẩm xuất bản về giáo lư, qua đời ngày 12/7 tại Dubuque, Iowa.

- Nữ Tu Andree Fries, 65 tuổi, Ḍng Bửu Huyết, Giám Đốc Văn Pḥng các Tu Sĩ Hưu Dưỡng, chịu trách nhiệm thâu góp ngân quỹ hưu dưỡng hàng năm cho các tu sĩ, qua đời ngày 14/7 tại Baltimore.

- Linh Mục George H. Tavard, 86 tuổi tu sĩ Ḍng Mông Triệu, người Pháp, là một nhân vật nổi danh về đại kết qua đời ngày 13/8 tại Balê- Pháp.

- Phil Rizzuto, 89 tuổi là một nhà thể thao nổi danh được chọn vào Hall of Fame, sau đó đă làm nhà truyền thành cho New York Yankees, qua đời ngày 14/8 tại West Orane, N.J.

- Rober B. Beusse, 77 tuổi, nguyên là thư kư Ủy Ban Truyền Thông của Hội Đồng Giám Mục Hoa Kỳ là một công cụ trong các Chiến Dịch Phát Triển Nhân Bản và Phát Triển Truyền Thông, đă qua đời ngày 14/8 tại Caldwell, N.J.

- Giám Mục từ nhiệm Gerard L. Frey, nguyên là Giám Mục lănh đạo Giáo Phận Savannah, Ga., và Lafayette, La., qua đời tại tư gia ngày 16/8 gẫn Lafayette.

- Nghệ Sĩ Jane Wyman, tuổi tác không được xác định rơ, nhưng khoảng từ 90 tuổi đến 93 tuổi, bà đă đoạt giải kịch nghệ Oscar, cũng một thời thành hôn và là vợ của cố Tổng Thống Ronald Reagan. Bà đă xin gia nhập đạo Công Giáo khi đến tuổi thành niên, qua đời ngày 10/9 tại Rancho Mirage, California.

- Linh Mục Paisal Anamwat, là vị linh mục người Thái gốc Việt, ngài là vị ân nhân của Công Đoàn Công Giáo Việt Nam tại Thái Lan, nhất là thời kỳ người Việt tị nạn đặt chân đến Thái, đă qua đời ngày 12/9 tại Giáo Phận Chanthaburi.

- Đức Viện Phụ Ḍng Biển Đức Claude Dhringer, 98 tuổi, người đă thành lập Dan Viện Thái Tử Ḥa B́nh tại Oceanside, California, và Cha đă sống tại đây gần 5 thập niên qua đời ngày 17/9 tại Oceanside.

- Linh Mục Ḍng Tên James A. Martin, được coi là vị linh mục cao niên nhất của Ḍng Tên qua đời ngày 1/10 tại Washington, hưởng thọ 105 tuổi.

- Đức Tổng Giám Mục Ambrose De Paoli, 73 tuổi sinh trưởng tại Hoa Kỳ, là Vị Sứ Thần Ṭa Thánh tại Australia, qua đời ngày 10/10 tại Miami Beach, Fla.

- Gerald Renner, 75 tuổi, phóng viên và là chủ bút, vào năm 1977 đă tung tin lạm dụng tính dục của Linh Mục Marcial Maciel Degollado, vị thành lập Ḍng Đạo Binh Đức Kitô. Xét v́ những công việc nổi bật đạo đức của Ḍng Đạo Binh Đức Kitô, Ṭa Thánh Vatican đă không huyền chức Linh Mục Degollado, nhưng ra lệnh Ngài phải tịnh tu ăn năn sám hối trong tu viện và không được xuất hiện hay hành lễ ngoài công cộng.

- Nghệ Sĩ Robert Goulet, 73 tuổi, được nổi danh qua giọng ca baritrone và những vai nổi tiếng trong hăng phim Broadway như “Camelot”, qua đời ngày 30/10 tại Los Angeles- Hoa Kỳ.

- Linh Mục Don Oreste Benzi, 82 tuổi, vị sáng lập Cộng Đoàn Gioan XXIII tại Italia, nhằm cứu giúp những thiếu nữ sa vào mạng lưới hành nghề măi dâm và nghiện ngập ma túy, đă qua đời ngày 4/11 tại Rimini- Italia.

- Giám Mục từ nhiệm James D. Niedergeses tại Nashville, Tenn., 90 tuổi, là vị mục tử và giảng sư, cũng từng là vị tuyên úy bệnh viện và nhà tù, đă qua đời ngày 16/11 tại Nashville.

- Martin McLaughlin, 89 tuổi, là một người đấu tranh lâu năm cho người nghèo và những người thiếu ăn, bao gồm đến những công việc trợ lư cho Hội Động Giám Mục Công Giáo Hoa Kỳ, đă qua đời ngày 27/11 tại bang Illinois- Hoa Kỳ.

- Henry Zahn, 89 tuổi, nguyên là nghị sĩ đảng Cộng Ḥa tại Illinoi, là người đă cố công tranh đấu giới hạn ngân quỹ cho phá thai, đă từ trần ngày 29/11 tại Chicago.

- Gordon Zahn, 89 tuổi, cựu chiến binh nhà hoạt động phản chiến Việt Nam và cũng là đồng sáng lập Tổ Chức Ḥa B́nh Đức Kitô Pax Christi USA, một chi nhánh của các phong trào Công Giáo quốc tế cổ vơ cho hoà b́nh, qua đời ngày 9/12 tại Wauwatosa, Wis.

- Phạm Xuân Tuyển, 56 tuổi, là nhà biên khảo, đă miệt mài t́m kiếm chân dung của Hàn Mặc Tử và đă cho phát hành cuốn “Đi t́m chân dung Hàn Mặc Tử”, ông biết và tin chúa từ năm 15 tuổi, nhưng đă được rửa tội khi tuổi của ông đă về chiều lúc ông đă được 51 tuổi. Ông đă được Đức Ông Xuân Ly Băng cho chịp Bí Tích Xức Dầu và ban của ăn đi đàng lần cuối và ông yên hàn ra đi ngày 20/12.

-Benazir Bhutto, 54 tuổi, cựu Thủ Tướng 2 nhiệm kỳ tại Pakistan, sau 8 năm sống lưu vong tại Anh, Bà đă trở về cố hương để ra tranh cử cải tổ lại chính quyền và thể chế Pakistan. Sau khi diễn thuyết vận động tranh cử tại Rawalpindi, bà đă bị ám sát khi bước lên xe hơi và qua đời tại Bệnh Viện Đa Khoa Rawalpindi ngày 27/12. Cả thế giới xúc động ngỡ ngàng v́ kỳ vọng rằng, nếu bà thắng cử nhóm phiến quân cực đoan Hồi Giáo Taliban và nhóm khủng bố Al-Qaida, sẽ bị diệt trong trứng nước và sẽ không c̣n đất để dụng vơ.
Ngọc Loan