Lễ Giáng Sinh 2007 tại Teheran

Các biểu tượng Giáng Sinh tại Teheran

Các biểu tượng Giáng Sinh tại Teheran

Nhà lãnh đạo của quốc gia Hồi Giáo này, người vừa hoàn tất chuyến hành hương Mecca, bày tỏ ao ước về “hòa bình, tình hữu nghị và tôn trọng nhân quyền”. Ông bày tỏ hy vọng năm 2008 sẽ mang đến “việc loại trừ những áp bức, bạo lực, và phân biệt đối xử”.

Chính quyền Iran trong thời gian qua đã tìm cách đào sâu thêm quan hệ thân mật với Tòa Thánh. Các quan sát viên cho rằng khi làm thế họ hy vọng Tòa Thánh sẽ dùng các tác động ngoại giao của mình để tránh cho Iran không bị Hoa Kỳ đánh phủ đầu.

Quan hệ giữa Tòa Thánh và Teheran trong thời gian qua được ghi nhận là có nhiều cải thiện quan trọng. Thật vậy, trong biến cố Regensburg, Hội Đồng Cố Vấn Quốc Gia (Majles-e-Khobregan) của Iran, cơ chế gồm 86 mujtahid (luật gia – thường là những học giả có kiến thức sâu về luật Hồi Giáo), cơ quan có cả quyền lập pháp và hành pháp, có cả quyền bất tín nhiệm tổng thống, đã thông qua một nghị quyết lên án Đức Thánh Cha hôm 14/9/2006 (tức là lúc có rất nhiều khả năng các ông này chưa hề đọc diễn từ của Đức Thánh Cha vì lúc ấy chưa có bản dịch sang tiếng Ả rập hay tiếng Fārsī – ngôn ngữ chính thức của Iran) với những lời lẽ hết sức khó nghe.

Hôm Chúa Nhật 17/9/2006, bộ Ngoại Giao Iran đã triệu tập đức khâm sứ Tòa Thánh là Đức Cha Angelo Mottola (mà đài truyền hình quốc gia Iran - IRNA - gọi nhầm là “Hồng Y Angelo Michele”) để bày tỏ “quan ngại sâu xa và sự phản đối trước những phát biểu bài Hồi Giáo của Đức Giáo Hoàng Bênêđíctô XVI”.

Trong nhiều ngày trước đó, mullah (đại đạo trưởng) Ahmad Khatami đã liên tục đưa ra các thông báo chống lại Đức Giáo Hoàng, “người chẳng bao giờ đọc kinh Koran”, “người ủng hộ chính sách của Bush”, … và vân vân. Nghiêm trọng nhất Ahmad Khatami còn hô hào “truy sát” Đức Thánh Cha.

Tuy nhiên, cũng cần ghi nhận rằng không phải ai cũng nổi điên như Ahmad Khatami. Cựu tổng thống Iran, ông Mohammed Khatami tuyên bố là đừng có mà phán đoán vội khi chưa đọc hết diễn từ của Đức Thánh Cha. Tổng thống đương nhiệm Mahmoud Ahmadinejad cũng thận trọng kêu gọi một sự “phân tích thần học Hồi Giáo” trên diễn từ của Đức Giáo Hoàng.

Trong chuyến tông du của Đức Thánh Cha tại Thổ Nhĩ Kỳ từ 28/11 đến 1/2/2006, Iran cũng giữ một thái độ rất tiêu cực hoàn toàn trái ngược với giọng điệu ôn hòa hơn, thậm chí rất thân thiện của người Hồi Giáo tại các nước khác trong vùng, nhất là sau khi Đức Thánh Cha viếng đền thờ Xanh.

Ấn tượng tổng quát do các báo này đưa ra là Đức Thánh Cha Bênêđíctô XVI là một nhân vật “Islamophobic” (thù ghét Hồi Giáo vì thành kiến), hay tệ hơn nữa. Ngay cả giờ đây, khi Đức Giáo Hoàng không xưng mình theo tước hiệu truyền thống là “Thượng phụ Tây Phương” nữa, báo chí Iran luôn cố gắng mô tả ngài như một bản sao (hay một đồng minh) của tổng thống Bush và thủ tướng Tony Blair như thể mỗi một bước đi chính trị của Hoa Kỳ và Anh Quốc đều mang mầu sắc “Kitô Giáo” hay Giáo Hội Công Giáo chỉ hiện diện tại Tây Phương.

Tờ Iran News, cho rằng “Những quan hệ giữa Hồi Giáo và Kitô Giáo đang ở mức tệ hại nhất từ thời Thập Tự Chinh” và chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha được xem là “gây tranh cãi và đáng kinh ngạc”, và bị xã hội Thổ Nhĩ Kỳ nguyền rủa.

Nơi trang nhất tờ báo bảo thủ Tehran Times đặt câu hỏi “Đối thoại với Hồi Giáo hay là liên minh Kitô Giáo chống người Hồi Giáo?”.

Cả hai tờ báo đều nhấn mạnh đến sự kiện là chuyến viếng thăm Đức Giáo Hoàng đã được thiết kế để củng cố sự hiệp nhất Kitô Giáo và để đòi hỏi thêm bầu khí rộng hơn cho Kitô hữu qua chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ.

Quan hệ giữa Tòa Thánh và Teheran còn xuống tệ hơn nữa khi Tòa Thánh ra thông cáo lên án hội nghị về Holocaust tại Teheran hồi trung tuần tháng 12.

Hôm 12/12/2006, Tòa Thánh đã đưa ra thông cáo báo chí mạnh mẽ lên án hội nghị về Holocaust (vụ tàn sát người Do Thái trong thế chiến thứ hai) đang diễn ra tại Teheran dưới sự bảo trợ của tổng thống Iran Mahmoud Ahmadinejad. Mục đích của hội nghị này là nhằm phủ nhận vụ Holocaust, coi đó là chuyện giả tưởng chưa bao giờ xảy ra, hoặc nếu có xảy ra thì xảy ra theo một cách khác hơn là người ta tưởng từ trước đến nay.

Hôm 24/12/2006, Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc đã nhất trí thông qua nghị quyết cấm vận Iran trong cuộc khủng hoảng năng lượng nguyên tử. Thông thường, trước các đe dọa của Liên Hiệp Quốc, Iran đối phó lại bằng vũ khí dầu hỏa nhưng nay Iran đang trong thế cô lập và chính kỹ nghệ dầu hỏa của Iran cũng đang đứng trước nguy cơ sụp đổ vì thiếu đầu tư nước ngoài trước những lo sợ Hoa Kỳ có thể tấn công vào Iran không biết lúc nào. Lo sợ này đã kéo dài từ nhiều năm qua và đang có tác dụng trên kỹ nghệ dầu hỏa nước này.

Trước đó, quân đội Mỹ tại Iraq đã bắt giữ ít nhất là hai quan chức Iran tại Baghdad và cáo buộc những người này xúi giục hay trực tiếp dự phần vào những cuộc tấn công nhắm vào quân đội Mỹ tại đây.

Sau buổi tiếp kiến chung thường lệ thứ Tư hàng tuần với anh chị em giáo dân, hôm 27/12/2006, Đức Thánh Cha đã tiếp ngoại trưởng Iran ông Manouchehr Mottaki. Những buổi tiếp vào cuối buổi sáng, đặc biệt sau khi Đức Thánh Cha gặp gỡ anh chị em tín hữu hành hương, thông thường đều là những buổi tiếp kiến bất thường, không có trong nghị trình làm việc của Đức Thánh Cha.

Trong buổi tiếp kiến này, ông Manouchehr Mottaki đã trình một lá thư của tổng thống Mahmoud Ahmadinejad lên Đức Thánh Cha. Phòng báo chí Tòa Thánh xác nhận diễn biến này nhưng không cho biết thêm chi tiết về nội dung bức thư.

Từ ngày đó trở đi thái độ của Iran đối với Đức Thánh Cha nói riêng và Tòa Thánh nói chung đã có những thay đổi theo hướng thân thiện hơn.